1. Giriş: Eğiteknoloji Mutfağı’nda Bu Hafta Ne Pişirdik?
Eğiteknoloji “Eğitim Teknolojileri Mutfağı” canlı yayın serimizin ikinci haftasında, mutfaktaki ocakları Erasmus+ projeleri için yaktık! Moderatörümüz Pınar Sayar’ın rehberliğinde Eğiteknoloji Eğitim Lideri Nurullah hocamızla birlikte “Erasmus+ Projeleri için Yapay Zeka” konusunu masaya yatırdık. İlk yayınımızda 700-800 meslektaşımızla yakaladığımız o muazzam enerji, bu hafta binlerce izlenmeye ulaşan bir eğitim şölenine dönüştü. Sosyal medyadan gelen harika geri bildirimler gösteriyor ki; öğretmenlerimiz dijital asistanlarını “mutfaklarına” dahil etmeye hazır. Eğer siz de Avrupa kapılarını aralayacak o eşsiz tarifi arıyorsanız, doğru yerdesiniz.
2. Yapay Zeka Erasmus Projesi Yazar mı? (Etik ve Yasal Çerçeve)
Yapay zeka, projenizi sizin yerinize “fırına veren” sihirli bir el değil, mutfaktaki en yetenekli sous-chef (yardımcı aşçı)’dır. Projenin ruhunu, özgün baharatlarını ve ana malzemelerini belirleyen her zaman siz eğitimcilersiniz. Yapay zeka kullanmak yasak mı? Elbette hayır, ancak kuralına göre oynamak şartıyla.
Hayati Uyarı: Erasmus+ Program Rehberi’nin 428. sayfasında açıkça belirtilmiştir: Başvurunun hazırlanmasında yapay zeka kullanımı yasak değildir. Ancak; intihal, içerik doğruluğu, fikri mülkiyet haklarına uyum ve özgünlük konusundaki tüm hukuki ve teknik sorumluluk doğrudan başvuru sahibine aittir. Yani yapay zekanın “halüsinasyon” görüp uydurduğu bir veri, projenizin elenmesine neden olabilir; “Yapay zeka öyle yazmış” deme lüksümüz bulunmuyor.
3. Adım Adım Erasmus+ K210 Proje Yazım Süreci
Nurullah hocamızın deyimiyle, bir K210 (Küçük Ölçekli Ortaklıklar) projesi yazmak, aslında bir çocuğun babasından bilgisayar istemesi gibidir. Çocuk babasına sadece “bana para ver” demez; neden ihtiyacı olduğunu (kodlama öğreneceğim, ödevlerimi yapacağım), hangi modeli alacağını ve bunun geleceğine nasıl katkı sağlayacağını anlatarak babasını ikna eder. Proje de aslında Avrupa’dan istediğimiz bir “hibe talebi” ve ikna sürecidir. Bu süreçte “Domino Etkisi” kuralı geçerlidir: İhtiyaç analizi yanlışsa, hedefler devrilir; hedefler yanlışsa, aktiviteler ve çıktılar çöker.
İşte başarıyı getirecek 4 ana adım:
- Hazırlık Aşaması (Malzeme Kontrolü): Projenin “anayasası” olan program rehberini ve Ulusal Ajans’ın yayınlarını inceleyin. Hangi konulara hibe verildiğini bilmeden yola çıkmak, malzemesiz yemek yapmaya çalışmaktır.
- Sorun Tespiti (Lezzet Eksikliğini Bulmak): Projeniz hayali değil, gerçek bir soruna odaklanmalıdır. Okulun stratejik planı, SWOT analizi veya zümre toplantı tutanaklarındaki “kronik” sorunları çekip çıkarın.
- Erasmus Öncelikleriyle Eşleştirme: Sorununuz şu dört “sos”tan en az biriyle tatlandırılmalıdır: Yeşil Dönüşüm, Dijital Dönüşüm, Kapsayıcılık veya Aktif Vatandaşlık.
- Uluslararası Boyut: Sorununuz sadece sizin okulunuzun duvarları arasında kalmamalı. Uzman İpucu: Yapay zekanın “Agent Mode” (Deep Search) özelliğini kullanarak UNESCO, OECD, Eurostat veya PISA raporlarını taratın. Sorununuzun Avrupa düzeyindeki karşılığını bu verilerle kanıtlamak, projenizin “ikna kabiliyetini” zirveye taşır.
4. Başarının Anahtarı: SMART Hedefler ve Malzeme Dengesi
Hedefleriniz, yemeğin tuzu ve baharatı gibidir; ne eksik ne fazla olmalı. Yapay zekadan aldığınız önerileri mutlaka şu SMART süzgecinden geçirmelisiniz:
| Kriter | Anlamı | Mutfaktaki Karşılığı (Örnek) |
| S (Specific) | Kuruma Özel | Hedef genel değil, “Okulumuzdaki 10. sınıf öğrencileri” gibi spesifik olmalı. |
| M (Measurable) | Ölçülebilir | “Motivasyonu artırmak” yetmez, “%20 artırmak” gibi sayısal bir veri olmalı. |
| A (Achievable) | Ulaşılabilir | 6 ayda tüm okulun dil öğrenmesini beklemek gerçekçi değildir. |
| R (Relevant) | Uygun/İlgili | Erasmus öncelikleri ve okulun temel sorunuyla uyumlu olmalı. |
| T (Time-bound) | Zaman Sınırlı | Hedefe ne kadar sürede (örneğin “projenin ilk 6 ayı içinde”) ulaşılacağı net olmalı. |
Örnek Uygulama: “Dijital becerileri geliştireceğiz” cümlesi zayıftır. Bunun yerine; “Projenin ilk yılında, ortak okullardaki 15 öğretmenin katılımıyla 3 farklı dijital eğitim modülü tamamlanacaktır” hedefi, tam kıvamında bir SMART hedeftir.
5. Yapay Zekaya “Fısıldarken” Püf Noktaları
Yapay zekadan en lezzetli çıktıyı almak için ona doğru komutları (Prompt Engineering) vermelisiniz. RBGF (Rol, Bağlam, Görev, Format) yapısını kullanarak yapay zekaya “fısıldayın”. Ancak unutmayın; ilk çıkan sonuç sadece bir “ön hazırlıktır”. Tarifi damak tadınıza göre iterasyon (revize) yöntemiyle geliştirmeli, yapay zekayı tekrar tekrar yönlendirmelisiniz.
Asla Yapma! (Mutfak Kazalarına Dikkat)
- Rastgele Konu İsteme: Asla “Bana bir Erasmus proje konusu bul” demeyin. Sorun sizin okulunuzdan doğmalı, yapay zekanın hayal gücünden değil.
- Doğrudan Kopyala-Yapıştır: Yapay zeka çıktıları ham maddedir. Onları kendi üslubunuzla pişirmeden forma eklemeyin. Değerlendiriciler “AI kokan” projeleri kolayca ayırt eder.
- Veri Gizliliğini Unutma: Öğrenci isimleri veya kuruma özel gizli verileri yapay zekaya yükleyerek “mutfak sırlarını” ifşa etmeyin.
- Puanlara Kanma: “Yapay zeka projemize 95 puan verdi” diyerek rehavete kapılmayın. O bir değerlendirici değil, sadece sizin duymak istediğinizi söyleyen bir asistandır.
Yayında kullanılan örnek promptları buradan inceleyebilirsiniz.
6. Sonuç: En İyi Proje Uygulanabilir Olandır
Unutmayın; en iyi proje kağıt üzerinde en süslü cümlelerle yazılmış olan değil, gerçekten uygulanabilir, sürdürülebilir ve okulun koridorlarında yankı bulacak olandır. Yapay zekayı cümlelerinizi parlatmak için değil, projenizin eğitsel değerini ve etkisini artırmak için bir araç olarak kullanın. Şimdi önlükleri bağlama ve kendi projenizi Eğiteknoloji mutfağında pişirme vakti!
Haftaya Canva’nın yapay zeka araçlarıyla yeni tariflerde buluşmak üzere…
Mutfakta kalın!
