Ülkemizde öğretmenlerimizin çoğu “uluslararası ödül” lafını duyunca hemen çekiniyor, adeta kendilerinden çok uzak, ulaşılması güç bir şeymiş gibi düşünüyor. Oysa Scientix Awards’a bakınca durumun hiç de öyle olmadığını görüyorsunuz.
Burada çoğu öğretmenin gözünden kaçan küçük ama kıymetli bir ayrıntı var: STEM etkinliğinizi Scientix STEM Keşif kampanyası’na eklemişseniz, uygun kategorilerde zaten değerlendirmeye giriyorsunuz, ayrıca bir başvuru yapmanıza bile gerek kalmadan. Dolayısıyla Scientix Ödüllerini bir yarışma gibi düşünmek yerine, sınıfınızda emek verdiğiniz STEM çalışmalarını Avrupa’nın dört bir yanına duyurma, görünür kılma fırsatı olarak görmek çok daha yerinde olur.
Kimler Katılabilir?
STEM Keşif kampanyası’nın kapısı aslında oldukça geniş bir kesime açıktır. Öğretmenlerden okullara, üniversitelerden kütüphanelere, gençlik kuruluşlarından eğitimle uğraşan hemen her kuruma kadar birçok yapı sisteme etkinlik ekleyebiliyor. Yine de ödül kategorilerinin büyük bir kısmı doğrudan öğretmenleri gözetiyor. Bununla birlikte bazı ödüller de okul düzeyindeki uygulamaları, kurumların kendisini ya da ekip halinde yürütülen çalışmaları kapsıyor.
Scientix Ödül Kategorileri
Scientix Ödülleri’ni özel kılan yanlarından biri de tek bir STEM alanına sıkışıp kalmaması. Çevre eğitiminden yapay zekâya, okul öncesinden liseye, vatandaş biliminden kariyer farkındalığına kadar uzanan pek çok temada ödül kategorisi var. Bu kadar geniş bir yelpaze sayesinde neredeyse her öğretmen, kendi yaptığı işe denk gelen bir kategori bulabiliyor.
Şunu da hatırlatmakta fayda var: Scientix’in ödül kategorileri her yıl değişebiliyor. Dolayısıyla burada paylaşılan bilgiler 2026 yılı kategorileri üzerinden hazırlanmıştır.
1. Sanat ve Kültür Kategorisi
Bu kategori STEM ile sanat, kültür ve yaratıcılığı bir araya getiren çalışmaları ödüllendirmeyi amaçlamaktadır.
Scientix Cultural Legacy Award
Europeana veya Teaching with Europeana kaynaklarını derslerinde kullanan öğretmenlere yöneliktir. Örneğin;
- Bilim tarihinde önemli kadın bilim insanlarını Europeana arşivleri üzerinden incelemek,
- Tarihi bilimsel keşifleri dijital hikâyeye dönüştürmek,
- Kültürel miras unsurlarını STEM etkinlikleriyle ilişkilendirmek
bu kategori için uygun çalışmalar olabilir. Değerlendirmede özellikle kullandığınız Europeana kaynağını nasıl uyarladığınız ve öğrenciler üzerindeki etkisini göstermeniz beklenir.
Scientix STEAM Synergies Award
STEAM yaklaşımını kullanarak özellikle kız öğrencilerin STEM alanlarına katılımını artıran çalışmaları hedefler. Örneğin;
- Kodlama ve sanat atölyeleri,
- Dijital tasarım ve mühendislik çalışmaları,
- Kız öğrencilerin STEM rol modelleriyle buluşturulduğu projeler
bu kategoriye uygun olabilir. Günümüzde STEM alanlarında toplumsal cinsiyet eşitliği Avrupa’nın öncelikli konularından biri olduğu için bu ödül oldukça dikkat çekmektedir.
Scientix Little Scientists Award
Okul öncesi ve ilkokulun ilk yıllarında gerçekleştirilen STE(A)M etkinliklerini ödüllendirir. Burada önemli olan karmaşık teknolojiler değil, yaş grubuna uygun öğrenme deneyimleri sunabilmektir.
Scientix Science in Action Award
Bilimi eğlenceli ve anlaşılır şekilde anlatan kısa videolar veya bilim gösterileri bu kategori kapsamında değerlendirilir. Özellikle YouTube kanalı bulunan öğretmenler veya STEM Discovery Campaign kapsamında deney videoları hazırlayan eğitimciler için oldukça uygun bir kategoridir.
2. Çevresel Sürdürülebilirlik Kategorisi
Son yıllarda Scientix Awards’ın en güçlü temalarından biri çevresel sürdürülebilirliktir. Özellikle Erasmus+ projelerinde çevre ve iklim değişikliği önceliğiyle çalışan okullar için büyük fırsatlar sunmaktadır.
Scientix Circular Technology Award
Döngüsel ekonomi ve geri dönüşüm temalarını STEM ile birleştiren çalışmaları kapsar. Örneğin;
- Elektronik atıkların yeniden kullanımı,
- Pil geri dönüşümü,
- Ürün yaşam döngüsü çalışmaları,
- Sürdürülebilir tasarım projeleri
bu kategoriye uygundur.
Scientix Green Solutions Award
Doğa temelli çözümleri merkeze alan etkinlikleri hedefler. Yağmur bahçeleri, yeşil okul uygulamaları, doğal su filtreleme sistemleri veya okul bahçesi dönüşüm projeleri burada değerlendirilebilir.
Scientix Learning Tides Award
Su ve okyanus okuryazarlığına odaklanır. Türkiye’de deniz kirliliği, mikroplastikler veya su tasarrufu temalı projeler bu kategori için oldukça uygun örneklerdir.
Scientix Soil Guardians Award
Toprak sağlığını merkeze alan etkinlikleri ödüllendirir. Okul bahçesinde yapılan toprak analizleri, kompost çalışmaları veya tarımsal sürdürülebilirlik uygulamaları bu kategoriye örnek gösterilebilir.
Scientix Waste to Wonder Award
Atık malzemelerin yaratıcı ve teknolojik ürünlere dönüştürülmesini teşvik eder. Özellikle maker hareketi, robotik ve geri dönüşüm çalışmalarını bir araya getiren okullar için oldukça cazip bir kategoridir.
Scientix Teacher Data Literacy Award
Belki de öğretmenler tarafından en az bilinen ama en ilginç kategorilerden biridir. Öğretmenlerin kendi sınıflarında veri toplayarak gerçekleştirdiği eylem araştırmalarını ödüllendirir. Örneğin;
- Yapay zekâ kullanımının öğrenci başarısına etkisi,
- STEM etkinliklerinin motivasyona katkısı,
- Dijital araç kullanımının öğrenme çıktıları
gibi araştırmalar bu kategoriye uygun olabilir.
3. Araştırma ve Kariyerler Kategorisi
Bu kategori öğrencileri gerçek bilim dünyası ve mesleklerle buluşturan çalışmaları öne çıkarır.
Scientix Citizen Scientists Award
Vatandaş bilimi temelli projeler için hazırlanmıştır. Öğrencilerin gerçek veri topladığı, analiz ettiği ve bilimsel süreçlere katkı sunduğu etkinlikler bu kategoriye uygundur. Örneğin:
- Kuş gözlemleri,
- Hava kalitesi ölçümleri,
- Biyoçeşitlilik çalışmaları,
- Su kalitesi analizleri
bu kapsamda değerlendirilebilir.
Scientix Next-Gen Shapers Award
Öğrencilerin STEM kariyerlerini keşfetmelerine yardımcı olan çalışmaları ödüllendirir. Meslek tanıtımları, mühendislerle söyleşiler, iş yeri ziyaretleri veya kariyer projeleri bu kategoride öne çıkmaktadır.
4. Teknoloji Kategorisi
Son yıllarda en fazla ilgi gören kategorilerden biri teknoloji başlığı altında toplanmaktadır.
Scientix AI Navigators Award
2026 yılında en dikkat çeken ödüllerden biridir. Yapay zekâ okuryazarlığı, etik yapay zekâ kullanımı ve güvenli kullanım konularındaki etkinlikler bu kategoriye yöneliktir. Özellikle:
- Yapay zekâ önyargıları,
- AI etik tartışmaları,
- Prompt mühendisliği,
- Güvenli yapay zekâ kullanımı
üzerine gerçekleştirilen çalışmalar burada güçlü adaylar olabilir.
Scientix Authentic and Inclusive Informatics Award
Gerçek yaşam problemlerini çözmeye yönelik ve kapsayıcı bilişim etkinliklerini hedefler. Özellikle kız öğrencilerin bilişim alanlarına katılımını destekleyen uygulamalar burada avantaj sağlayabilir.
Scientix Teamwork Award
Teknolojiyi kullanarak iş birliğini geliştiren öğrenme tasarımlarını ödüllendirir. Ortak dijital çalışma alanları, çevrim içi proje ekipleri veya uluslararası öğrenci iş birlikleri bu kategori için uygun örneklerdir.
5. Bütün Okul Yaklaşımı Kategorisi
Bu kategori artık tek bir öğretmeni değil, tüm okulun STEM dönüşümünü değerlendirmektedir.
Scientix STEM School Award
STEM School Label alan veya bu yönde dönüşüm gerçekleştiren okullar için tasarlanmıştır. Senin okulunun sahip olduğu STEM School Label düşünüldüğünde bu kategori doğrudan ilgi çekici olabilir. Burada yalnızca yapılan etkinlikler değil, okulun uzun vadeli STEM stratejisi de değerlendirilmektedir.
Scientix Collections Award
Belirli bir Scientix temasının okul genelinde sistematik şekilde uygulanmasını ödüllendirir. Örneğin bir okulun tüm yıl boyunca vatandaş bilimi veya sürdürülebilirlik temasıyla çalışması bu kategori için güçlü bir örnek oluşturabilir.
6. Topluluk Odaklı Ödüller
Bu kategoriler aslında çoğu öğretmenin gözden kaçırdığı fırsatlardır. Çünkü burada her zaman büyük projeler değil, etkinliği ne kadar iyi anlattığınız ve ne kadar görünür kıldığınız da önemlidir.
Scientix Providers Award
En iyi açıklanmış ve en kolay çoğaltılabilir etkinlikleri ödüllendirir.
Scientix Contributors Award
Başkalarının etkinliklerine katkı sağlayan katılımcıları görünür kılar.
Scientix Enthusiasts Award
Birden fazla kaliteli etkinlik paylaşan öğretmenleri teşvik eder.
Scientix Influencers Award
En yüksek erişime ve yaygınlaştırma etkisine sahip etkinlikleri ödüllendirir.
Scientix School Team Player Award
Okulun STEM dönüşümüne aktif katkı sunan öğretmenlere yöneliktir.
Scientix Organisers Award
Kurum veya kuruluş düzeyinde düzenlenen STEM etkinliklerini ödüllendirir.
Hangi Kategori Size Daha Uygun?
Kendi çalışmalarınızı düşündüğünüzde aşağıdaki eşleşmeler size fikir verebilir:
| Çalışma Türü | Uygun Ödül |
|---|---|
| Yapay zekâ etkinlikleri | AI Navigators Award |
| eTwinning STEM projeleri | Teamwork Award |
| Çevre projeleri | Green Solutions, Waste to Wonder |
| Orman okulu uygulamaları | Soil Guardians, Green Solutions |
| STEM School Label çalışmaları | STEM School Award |
| Vatandaş bilimi etkinlikleri | Citizen Scientists Award |
| Kariyer günleri | Next-Gen Shapers Award |
| Bilim videoları | Science in Action Award |
| Geri dönüşüm projeleri | Circular Technology, Waste to Wonder |
Bu tabloya bakıldığında aslında birçok öğretmenin farkında olmadan bir veya birden fazla Scientix Awards kategorisine uygun çalışmalar yürüttüğü görülmektedir. Asıl mesele, yapılan iyi uygulamaları görünür hâle getirmek ve onları etkili bir şekilde belgeleyebilmektir
Değerlendirmede Nelere Dikkat Ediliyor?
Çoğu öğretmenin aklındakinin aksine değerlendirme, etkinliğin ne kadar “büyük” veya gösterişli olduğuna bakılarak yapılmıyor. Değerlendirme komisyonu bu işi değerlendirirken şu noktalara odaklanıyor:
- Pedagojik değer
- Yaratıcılık ve özgünlük
- Kapsayıcılık
- Etki düzeyi
- Açık ve anlaşılır anlatım
- Seçilen kategoriyle uyum
- Kanıtların kalitesi
Yani harika bir iş çıkarmış olmak tek başına yetmiyor. Asıl mesele, o emeği başka bir öğretmenin okuyup anlayabileceği, kendi sınıfına uyarlayabileceği netlikte anlatabilmek.
Güçlü Bir Başvuru İçin Küçük İpuçları
Scientix’te öne çıkan etkinliklere yakından bakınca, ortak bazı özellikler dikkat çekiyor:
✓ Dikkat çekici ve içeriği yansıtan bir başlık seçmek
✓ Süreci, amaçları ve sonuçları net bir dille anlatmak
✓ Fotoğraf, video ya da ürün örnekleriyle çalışmayı somutlaştırmak
✓ Doğru kategoriyle eşleşmeye özen göstermek
✓ Ekip çalışmalarında herkesin emeğini görünür kılmak
✓ Resmî şablonları kullanmak
✓ İşin özünde “yarışmak” değil “paylaşmak” olduğunu unutmamak
Güçlü Bir Başvuru İçin Küçük İpuçları
Scientix’te öne çıkan etkinliklere yakından bakınca, ortak bazı özellikler dikkat çekiyor:
✓ Dikkat çekici ve içeriği yansıtan bir başlık seçmek
✓ Süreci, amaçları ve sonuçları net bir dille anlatmak
✓ Fotoğraf, video ya da ürün örnekleriyle çalışmayı somutlaştırmak
✓ Doğru kategoriyle eşleşmeye özen göstermek
✓ Ekip çalışmalarında herkesin emeğini görünür kılmak
✓ Resmî şablonları kullanmak
✓ İşin özünde “yarışmak” değil “paylaşmak” olduğunu unutmamak
Kazanırsanız Sizi Neler Bekliyor?
Scientix Awards’ın sunduğu fırsatlar yalnızca bir sertifikadan ibaret değil. Bazı kategorilerde kazananlar Brüksel’de gerçekleştirilen uluslararası etkinliklere davet edilirken, çeşitli eğitim lisansları, sunum fırsatları ve Avrupa çapında görünürlük gibi önemli kazanımlar da elde edebiliyorlar. Ayrıca kampanyaya uygun şekilde katılan tüm öğretmenlere kişiselleştirilmiş katılım sertifikaları da sunuluyor.
Sonuç
Scientix Awards’a katılmak için öğretmenlerin büyük bütçeli projeler yürütmesi gerekmiyor. Sınıfta gerçekleştirilen etkili bir STEM etkinliğini doğru şekilde belgelenip paylaşıldığında Avrupa çapında görünürlük kazanabilir. Önemli olan yapılan çalışmanın büyüklüğü değil; öğrenme sürecine katkısı, pedagojik değeri ve bunu ne kadar iyi anlatabildiğidir.
