Aynı okulda görev yapan üç öğretmeni düşünelim.
- Ayşe Öğretmen, sınıfında yapay zekâ araçlarını daha etkili kullanabilmek için Avrupa’da düzenlenen bir eğitime katılmak istiyor.
- Mehmet Öğretmen ise öğrencilerinin farklı ülkelerdeki akranlarıyla birlikte çevre konusunda ortak çalışmalar yürütmesini hayal ediyor.
- Okul müdürü ise yalnızca bir proje yapmak değil; okulun uluslararasılaşmasını sağlayacak uzun vadeli bir plan oluşturmayı hedefliyor.
Üçü de Erasmus+ ile ilgileniyor. Üçünün de amacı eğitim kalitesini artırmak. Peki aynı Erasmus+ programına mı başvurmaları gerekiyor?
Aslında hayır. Çünkü Erasmus+, farklı ihtiyaçlara cevap verebilmek için farklı proje türlerinden oluşan geniş bir yapıya sahip. İşte bu yüzden Erasmus+’ı öğrenmeye başlarken ilk bilinmesi gereken konulardan biri, proje türleri arasındaki farktır.
Erasmus+’ta Neden Birden Fazla Proje Türü Bulunuyor?
Bu sorunun cevabı aslında oldukça basit. Günlük hayattan küçük bir örnek düşünelim. Bir şehirde ulaşım için otobüs, metro, tren ve uçak bulunur.Hepsinin ortak amacı sizi bir yerden başka bir yere ulaştırmaktır. Ancak kısa mesafeye giderken uçağa binmezsiniz. Şehirler arası yolculuk için de bisiklet tercih etmezsiniz. Yani hedef aynı olsa bile kullanılan araç ihtiyaca göre değişir. Erasmus+ programı da benzer bir mantık üzerine kurulmuştur.
Her okulun ihtiyaçları aynı değildir. Bazı okullar öğretmenlerinin mesleki gelişimine odaklanmak ister. Bazıları öğrencilerine uluslararası deneyim kazandırmayı hedefler. Bazıları ise farklı ülkelerle uzun yıllar sürecek ortak projeler geliştirmek ister. Bu nedenle Erasmus+, tek bir proje türü yerine farklı amaçlara hizmet eden farklı programlar sunar.
Doğru proje türünü seçmek, başarılı bir Erasmus+ yolculuğunun ilk adımlarından biridir.
Okul Eğitiminde En Çok Karşılaşılan Erasmus+ Proje Türleri
Okul eğitimi alanında en sık karşılaşılan dört proje türü bulunmaktadır. Her biri farklı amaçlara hizmet eder. Bu nedenle bunları ezberlemekten çok hangi ihtiyaca cevap verdiklerini anlamak daha önemlidir.
KA121-SCH
Akredite Kurumlar İçin Hareketlilik Projeleri
KA121, Erasmus+ alanında belirli bir deneyime ulaşmış ve Erasmus Akreditasyonu almaya hak kazanmış kurumlara yönelik hazırlanmıştır. Akreditasyon, tek başına bir proje değildir. Daha çok kurumunuzun uzun vadeli Erasmus+ stratejisinin kabul edildiğini gösteren bir sistemdir. Bu sayede okul her yıl yeniden ayrıntılı proje yazmak yerine, belirlenen hedefleri doğrultusunda düzenli olarak hareketlilik gerçekleştirebilir.
KA121 kapsamında;
- öğretmen eğitimleri,
- işbaşı gözlem faaliyetleri,
- davetli uzman faaliyetleri,
- öğrenci grup hareketlilikleri
gibi birçok faaliyet gerçekleştirilebilir. Bu proje türü, Erasmus+ çalışmalarını okul kültürünün kalıcı bir parçası hâline getirmek isteyen kurumlar için geliştirilmiştir.
Ülkemizde okullara akreditasyon verimediği için bu proje türünü öğretmenelrimizin karşısına İl Milli Eğitim Müdürlükleri ve Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı farklı genel müdürlüklerin konsorsiyum ortaklığı şeklinde çıkmaktadır. Uzun bir proje yazmak yerine akreditasyon sahibi kurumun projesine ortaklık için basit bir form doldurmak yeterlidir. Bu başvurularda okulunuzu öne geçirecek püf nokta; okulunuzun Erasmus haricinde farklı proje türlerinde de sürekli uğraşıyor olması ve akreditasyon sahibi kurumun belirlediği hedeflere uygun bir başvuru formu doldurulmasıdır.
KA122-SCH
Kısa Süreli Hareketlilik Projeleri
Erasmus+ ile ilk kez tanışan okulların en çok tercih ettiği proje türlerinden biri KA122’dir. Bu programda temel amaç, öğretmenlerin ve öğrencilerin uluslararası öğrenme deneyimleri kazanmalarını sağlamaktır.
Bir okul;
- öğretmenlerini yurt dışında kurslara gönderebilir,
- işbaşı gözlem faaliyetleri gerçekleştirebilir,
- öğrencileri için grup hareketlilikleri planlayabilir,
- ya da farklı ülkelerden uzmanları okuluna davet edebilir.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta şudur: KA122 yalnızca yurt dışına gitmek için hazırlanmaz. Hareketlilikler, okulun belirlediği hedeflere ulaşmasını sağlayacak araçlardan biridir. Asıl amaç ise okulun ihtiyaç duyduğu gelişimi desteklemektir.
KA210-SCH
Küçük Ölçekli Ortaklıklar
Bazı okullar yalnızca hareketlilik yapmak istemez. etwinning projelerinde olduğu gibi farklı ülkelerdeki okullarla birlikte ortak ürünler geliştirmek, öğrencileri aynı proje etrafında buluşturmak ve birlikte öğrenmek ister. İşte KA210 tam olarak bunun için hazırlanmıştır.
Bu program, özellikle Erasmus+’a yeni başlayan kurumların uluslararası proje deneyimi kazanmasını desteklemek amacıyla oluşturulmuştur. Genellikle daha küçük ortaklık yapılarıyla yürütülür.
Projelerde;
- öğretmenler birlikte çalışır,
- öğrenciler ortak etkinliklere katılır,
- dijital ürünler geliştirilir,
- öğretim materyalleri hazırlanır,
- iyi uygulamalar paylaşılır.
Bugün Avrupa’da yürütülen birçok başarılı Erasmus+ ortaklığı, ilk adımlarını KA210 projeleriyle atmıştır.
KA220-SCH
İş Birliği Ortaklıkları
KA220 projeleri, Erasmus+ programındaki en kapsamlı ortaklık türlerinden biridir. Bu projelerde yalnızca birkaç etkinlik planlanmaz.
- Uzun vadeli hedefler belirlenir.
- Araştırmalar yapılabilir.
- Yeni eğitim modelleri geliştirilebilir.
- Uluslararası öğretmen eğitimleri düzenlenebilir.
- Dijital platformlar hazırlanabilir.
- Politika önerileri geliştirilebilir.
- Farklı ülkelerden çok sayıda kurum aynı proje kapsamında birlikte çalışabilir.
KA220 projeleri, güçlü ortaklık yapısı ve kapsamlı çıktılarıyla Avrupa’da eğitim alanında önemli etki oluşturmayı hedefler.
Hangi Proje Türü Daha Uygun?
Bu sorunun tek bir doğru cevabı yoktur. Çünkü doğru proje türü, okulun ihtiyaçlarına göre değişir. Erasmus+ ile ilk kez tanışan bir okul için KA122 veya KA210 uygun bir başlangıç olabilir.
Uzun yıllardır uluslararası çalışmalar yürüten ve Erasmus’u okul kültürünün bir parçası hâline getiren kurumlar ise akreditasyon sistemi veya daha kapsamlı ortaklık projelerini değerlendirebilir. Önemli olan büyük projeler hazırlamak değil; okulun mevcut kapasitesine ve ihtiyaçlarına uygun doğru adımı atabilmektir.
Günlük Hayattan Bir Benzetme
Bir aile yeni bir ev almayı planladığında ilk sorduğu soru genellikle şudur:
“En büyük evi nasıl alabiliriz?”
Hayır.
İlk soru şudur:
“Bizim nasıl bir eve ihtiyacımız var?”
- Ailenin büyüklüğü,
- yaşam tarzı,
- bütçesi,
- çocuk sayısı,
- gelecek planları…
Hepsi bu kararı etkiler.
Erasmus+ proje türleri de buna benzer. Önce hangi hibeye başvuracağınızı değil, okulunuzun gerçekten neye ihtiyaç duyduğunu belirlemeniz gerekir. Doğru proje türü, doğru ihtiyacın ardından gelir.
Önemli Bir Nokta
Yıllardır Erasmus+ alanında yapılan proje başvurularını incelediğimde sık karşılaştığım durumlardan biri şu oldu:
Bazı okullar proje yazmak için öncelikle güncel ve popüler bir konu rayışına giriyor. Ardından da KA122 daha kolaydır düşüncesiyle projesini KA122 türünde oluşturmaya çalışıyor.
Oysa başarılı projelerin en önemli özelliği olarak kurumun gerçek ihtiyaçlarından doğuyor olması, kurumun karşı karşıya olduğu sorunlara çözüm getiriyor olmasıdır. Yani önce okulun ihtiyacı belirleniyor. Ardından bu ihtiyacı karşılayabilecek en uygun proje türü seçiliyor. Aslında Erasmus+’ın mantığı da tam olarak bunun üzerine kuruludur.
Program, okulları proje yazmaya değil; kendi gelişim süreçlerini planlamaya teşvik eder. Bence bu bakış açısı benimsendiğinde, Erasmus+ artık sadece hibe alınacak bir program olmaktan çıkar; okulun gelişimini destekleyen stratejik bir araç hâline gelir.
Sonuç
Erasmus+ programı, farklı hedeflere sahip okullar için tek tip bir çözüm sunmaz. Bunun yerine, her kurumun ihtiyaçlarına uygun farklı proje türleriyle esnek bir yapı oluşturur. Bu nedenle Erasmus+ yolculuğunda atılacak ilk adım, proje türlerini ezberlemek değil; hangi programın hangi ihtiyaca cevap verdiğini anlamaktır.
Doğru başlangıç yapıldığında, Erasmus+ yalnızca uluslararası faaliyetler yürütülen bir program değil, okulun gelişimini uzun yıllar destekleyen güçlü bir eğitim aracına dönüşebilir.
Bir sonraki yazımızda, etkili bir proje fikrinin nasıl geliştirildiğini, ihtiyaç analizi ile proje fikri arasındaki ilişkiyi ve değerlendirme sürecinde fark oluşturan yaklaşımları birlikte inceleyeceğiz.
